Artificiële Intelligentie (AI), ook wel Kunstmatige Intelligentie, wordt meer en meer toegepast binnen de overheid. Met de opkomst van generatieve AI is deze technologie nog meer in de belangstelling komen te staan. Een betrouwbare overheid zet AI op een veilige en verantwoorde manier in. Deze animatie neemt je mee in de kansen en risico’s bij de inzet van AI.
Animatie AI: Zo gebruiken we het op de juiste manier

Voice-over(0:00-0:02):
Audiodescriptie: Een animatie.
Beeldbeschrijving:
introbeeld animeert in
Voice-over(0:02-0:08):
Kunstmatige intelligentie (AI): zo
gebruiken we het op de juiste manier.
Beeldbeschrijving:
Dame op laptop aan het werk.
Naast dame een titelblad met tekst Kunstmatige Intelligentie (AI)
Zo gebruiken we het op de juiste manier
Voice-over(0:08-0:13):
Een model dat MRI-beelden
beoordeelt in ziekenhuizen;
Beeldbeschrijving:
Op de achtergrond een MRI-scanner, op de voorgrond iemand die naar een monitor kijkt waar meerdere scanbeelden van de hersenen in hoog tempo voorbijkomen.
Voice-over(0:13-0:18):
een programma dat meetgegevens combineert
om het weer beter te voorspellen;
Beeldbeschrijving:
Een hand die een tablet vasthoudt waarop de kaart van Nederland te zien is en grafieken en andere data leidt tot een weersvoorspelling.
Voice-over(0:18-0:23):
een videoplatform dat series voorstelt
die je waarschijnlijk leuk vindt;
Beeldbeschrijving:
Een hand die op een knop van de afstandsbediening klikt waarna je op een tv-scherm suggesties van films en series ziet.
Voice-over(0:23-0:26):
of chatbots die je helpen bij een vraag.
Beeldbeschrijving:
Een vinger wijst naar een chatgesprek waarin een chatbot gesprekspartner is.
Voice-over(0:26-0:30):
Het zijn allemaal voorbeelden van kunstmatige intelligentie.
Beeldbeschrijving:
in een 3-luik zien we MRI-scan, seriesuggesties en het chatgesprek. Daarboven verschijnt de tekst 'kunstmatige intelligentie'.
Voice-over(0:30-0:34):
Dat noemen we ook wel artificiële intelligentie.
Beeldbeschrijving:
De woorden 'kunstmatige intelligentie' veranderen in 'artificiële intelligentie'.
Voice-over(0:34-0:35):
Oftewel: AI.
Beeldbeschrijving:
Afkorting AI verschijnt in beeld
Voice-over(0:35-0:39):
Dat is een verzamelterm voor systemen
die patronen kunnen herkennen...
Beeldbeschrijving:
Een regen van nullen en enen vormen een brein.
Voice-over(0:39-0:44):
en taken uitvoeren waarvoor normaal gesproken
menselijke intelligentie nodig is.
Beeldbeschrijving:
We zoomen uit en zien het brein op een monitor, omgeven door iconen zoals een fototoestel, een kwast, tekstballon, vreemde talen, muziek, rekenmachine en grafieken.
Voice-over(0:44-0:47):
Zoals tekst begrijpen of voorspellingen doen.
Beeldbeschrijving:
Tekst bij een monitor en een kaart met een verkeersvoorspelling.
Voice-over(0:47-0:51):
AI leert van alle data die we invoeren.
Beeldbeschrijving:
Links een stapel met hondenplaatjes, rechts een blokkerige vorm. De plaatjes gaan als invoer naar rechts en de blokvorm krijgt steeds meer de herkenbare vorm van een hond.
Voice-over(0:51-0:54):
Daardoor kan het steeds een beetje meer.
Beeldbeschrijving: Links een stapel met hondenplaatjes, rechts een blokkerige vorm. De plaatjes gaan als invoer naar rechts en de blokvorm krijgt steeds meer de herkenbare vorm van een hond.
Voice-over(0:54-0:58):
Het kan ons werk makkelijker,
efficiënter en beter maken.
Beeldbeschrijving:
Een klik met een muis op een AI-button en er wordt direct iets (lijnen) gegenereerd.
Voice-over(0:58-1:01):
Bijvoorbeeld door complexe berekeningen te maken,
Beeldbeschrijving:
We zien een schematische tekening van een perceptron, en drie kleuren rondjes die daarna drie clusters vormen.
Voice-over(1:01-1:06):
patronen te herkennen en trends te voorspellen.
Beeldbeschrijving:
In een gezicht zien we rode lijnen een patroon vormen (gezichtsherkenningssoftware) en een trendvoorspelling (lijn in grafiek)
Voice-over(1:06-1:08):
Ook is er generatieve AI.
Beeldbeschrijving:
We zien een button met AI en allerlei lijnen en bolletjes die uit de button lijken te komen. Erboven staat nu 'generatieve AI'.
Voice-over(1:08-1:13):
Daar kun je onder andere nieuwe teksten,
beelden of audio mee creëren.
Beeldbeschrijving:
Een artikel, een plaatje van een bulldog en een 'wave' van muziek verschijnen in beeld
Voice-over(1:13-1:16):
AI biedt dus veel kansen.
Beeldbeschrijving:
Artikel verschuift naar het midden en blijft over.
Voice-over(1:16-1:18):
Maar het brengt ook risico’s met zich mee.
Beeldbeschrijving:
Er komt nu een gevarendriehoek op het artikel en 3 stukken tekst worden rood.
Voice-over(1:18-1:22):
Zoals discriminatie en vooroordelen.
Beeldbeschrijving:
Uit het artikel komen nu 2 iconen die discriminatie en vooroordelen uitbeelden.
Voice-over(1:22-1:28):
AI kan bijvoorbeeld onbedoeld discrimineren
op basis van data over leeftijd,
Beeldbeschrijving:
Er ligt een stapel sollicitaties met foto's. De bovenliggende gaat steeds van de stapel naar links of rechts. Vanwege de leeftijd, worden sollicitaties met een oud persoon rood en gaan naar de rechterstapel.
Voice-over(1:28-1:31):
afkomst of geslacht.
Beeldbeschrijving:
Sollicitatie van een niet wit persoon en daarna van een man, worden ook rood en gaan naar de 'afkeur'stapel rechts.
Voice-over(1:31-1:35):
Het is belangrijk om voorzichtig te zijn met de data die je invoert.
Beeldbeschrijving:
over de schouder van een persoon zoomen we in op een monitor met data (lijnen) en een waarschuwingsicoon.
Voice-over(1:35-1:38):
Want als AI veel gegevens kan combineren,
Beeldbeschrijving:
We zien allerlei vage lijnen en vage portretfoto's samenkomen,
Voice-over(1:38-1:41):
is zelfs anonieme data te herleiden.
Beeldbeschrijving:
en gaandeweg wordt de data dan scherp en de portretfoto duidelijk.
Voice-over(1:41-1:44):
Ook geeft AI altijd een antwoord,
Beeldbeschrijving:
Op een tablet zien we de vraag 1+1= gesteld worden. Je ziet AI allerlei verschillende opties bekijken
Voice-over(1:44-1:46):
ook al is dat antwoord soms fout.
Beeldbeschrijving:
en uiteindelijk kiezen voor 1+1= 3
Voice-over(1:46-1:50):
Daarom is het belangrijk dat we bewust en kritisch omgaan...
Beeldbeschrijving:
Er staan 3 mensen in een zakelijke omgeving, met elkaar AI te bespreken.
Voice-over(1:50-1:55):
met de AI die je volgens het beleid
van jouw organisatie mag gebruiken
Beeldbeschrijving:
Er staan 3 mensen in een zakelijke omgeving, met elkaar AI te bespreken.
Voice-over(1:55-1:58):
Wees transparant over het gebruik van AI.
Beeldbeschrijving:
Op een monitor waar een artikel zichtbaar is, wordt AI op de tekst gestempeld.
Voice-over(1:58-2:02):
Zorg dat je zoveel mogelijk begrijpt hoe AI tot resultaten komt.
Beeldbeschrijving:
Een man achter een laptop brengt zijn hand naar zijn kin.
Voice-over(2:02-2:06):
En controleer of het resultaat juist is.
Beeldbeschrijving:
Diezelfde man zien we nu met zijn vinger het artikel dat hij zojuist deels met AI heeft gemaakt, nalezen. Zijn vinger volgt de tekst.
Voice-over(2:06-2:11):
Stel daarnaast goede vragen,
en werk met gegevens van hoge kwaliteit.
Beeldbeschrijving:
Twee mensen staan naar een flip-over met daarop AI als tekst. Boven 1 van hen verschijnt een vraagteken.
Voice-over(2:11-2:16):
Onthoud: wat je erin stopt, krijg je er ook weer uit.
Beeldbeschrijving:
We zien een man van de zijkant op een laptop typen. We zien gele data de laptop ingaan (goede data) en aan de andere kant zien we goede gezichtsherkenningsfoto, goede berekening en mooie muziek.
Zodra de data die de laptop ingaat rood wordt, zien we de output verslechteren.
Voice-over(2:16-2:19):
Werken met AI kost ook veel energie.
Beeldbeschrijving:
Heel veel rook uit energiecentrales.
Voice-over(2:19-2:22):
Gebruik het dus slim en niet onnodig.
Beeldbeschrijving:
Heel veel rook uit energiecentrales.
Voice-over(2:22-2:26):
Soms is zelf nadenken of zoeken op het internet een betere keuze.
Beeldbeschrijving:
We zien een split screen: links zien we een man achter een laptop, rechts zien we wat er op zijn scherm staat.
Hij denkt even na (hand onder kin) en scrolt daarna door wat zoekresultaten.
Voice-over(2:26-2:29):
AI bedanken kost ook energie,
Beeldbeschrijving:
We scrollen verder naar beneden op zijn laptop en zien het woord bedankt met een knipperende cursor.
Voice-over(2:29-2:31):
dat hoeft dus niet.
Beeldbeschrijving:
We zien hem het woord bedankt nu d.m.v. de backspace letter voor letter verwijderen.
Voice-over(2:31-2:35):
AI is volop in ontwikkeling
en niet meer weg te denken.
Beeldbeschrijving:
AI op een button in het midden van het beeld met eromheen een digitaal netwerk van lijnen en rondjes dat zich uitbreidt.
Voice-over(2:35-2:39):
Het biedt enorme kansen in ons werk,
als we er zorgvuldig mee omgaan.
Beeldbeschrijving:
Als voorbeelden zien we teksten met groene vinkjes, grafiek met voorspellingen, berekeningen en een audio wave vorm.
Voice-over(2:39-2:45):
Zo combineren we slimme computersystemen
met kritische menselijke denkers.
Beeldbeschrijving:
Een split-screen met links op een tablet AI met netwerk om en rechts 2 mensen die naast de flip-over staan waar AI op staat.
Voice-over(2:45-2:53):
Wil je weten of en hoe je AI mag gebruiken in jouw werk?
Vraag het aan je leidinggevende.
Beeldbeschrijving:
Twee mensen met elkaar in gesprek, AI-button tussen hen in.
Voice-over(2:53-3:05):
Deze video is tot stand gekomen door een samenwerking tussen
het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS)...
en de RijksAcademie voor Digitalisering en Informatisering Overheid (RADIO).
Extra variant voor groepen
Deze animatie geeft een toelichting op AI en generatieve AI en hoe je daar zorgvuldig mee omgaat. Deze variant van de animatie is speciaal gemaakt om in een sessie of presentatie als inleiding te gebruiken. Neem jouw deelnemers mee in de kansen en risico’s die verbonden zijn aan het gebruik van AI. Aan het einde van de animatie worden de deelnemers uitgedaagd om hun mening over AI te geven en hierover in gesprek te gaan met elkaar. Bekijk de variant voor een sessie of presentatie